Ung thư biểu mô tế bào vảy: nguyên nhân, triệu chứng và điều trị
Ung thư biểu mô tế bào vảy (SCC) là một loại ung thư da xuất phát từ các tế bào vảy trong lớp biểu mô của da. Khi ung thư tiến triển, nó có thể gây tổn thương cho các mạch máu và các cấu trúc xung quanh. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ cung cấp thông tin chi tiết về loại ung thư này và cách điều trị.
Ung thư biểu mô tế bào vảy là gì?
Ung thư biểu mô tế bào vảy có thể phát triển ở nhiều vị trí khác nhau trong cơ thể, bao gồm:
- Da: Đây là vị trí phổ biến nhất, thường xuất hiện trên các vùng da tiếp xúc với ánh sáng mặt trời như mặt, tay và chân.
- Đầu và cổ: Ung thư biểu mô tế bào vảy có thể ảnh hưởng đến miệng, cổ họng, thanh quản, khoang mũi, xoang, ống dẫn và tuyến lệ. Một số trường hợp khác có thể xuất hiện ở amidan hoặc đáy lưỡi, thường liên quan đến papillomavirus ở người (HPV).
- Phổi: Ung thư biểu mô tế bào vảy của phổi ít phổ biến hơn so với ung thư biểu mô tuyến.
- Cổ tử cung: Thường phát triển ở các tế bào lót cổ tử cung.
- Cơ quan sinh dục: Ung thư biểu mô tế bào vảy cũng có thể xuất hiện ở dương vật và âm đạo.
Ung thư biểu mô tế bào vảy có thể xảy ra ở nhiều vị trí như da, đầu, cổ, phổi, cổ tử cung…
Nguyên nhân phổ biến gây ung thư tế bào vảy
Dưới đây là một số nguyên nhân chính của từng loại ung thư:
Ung thư biểu mô tế bào vảy da
- Tiếp xúc với ánh nắng mặt trời: Tia UV có thể làm hỏng DNA trong tế bào da gây ra đột biến và dẫn đến ung thư biểu mô tế bào vảy.
- Suy giảm hệ miễn dịch: Hệ miễn dịch yếu do HIV/AIDS hoặc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch có thể làm tăng nguy cơ ung thư tế bào vảy da.
- Tiếp xúc với hóa chất: Một số hóa chất như Arsenic, Benzene và Formaldehyde có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư.
- Yếu tố di truyền: Một số gen di truyền bất thường có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư biểu mô tế bào vảy da.
Tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời thời gian lâu làm tăng nguy cơ mắc ung thư biểu mô tế bào vảy
Ung thư biểu mô tế bào vảy phổi
- Hút thuốc lá: Hút thuốc lá chứa nhiều chất gây ung thư, là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi bao gồm cả ung thư biểu mô tế bào vảy.
- Tiếp xúc với khói bụi và hóa chất độc hại: Hít phải khói bụi, radon hoặc các hóa chất độc hại như Asbestos, Uranium và Chromium.
- Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD): COPD, bao gồm khí phế thũng và viêm phế quản mãn tính, làm tăng nguy cơ ung thư phổi.
- Tiền sử gia đình: Có người thân trong gia đình mắc ung thư phổi có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Ung thư biểu mô tế bào vảy cổ tử cung
- Nhiễm HPV: Virus u nhú ở người (HPV) lây truyền qua đường tình dục là nguyên nhân chính gây ung thư biểu mô tế bào vảy cổ tử cung.
- Hệ miễn dịch suy yếu: Những người có hệ miễn dịch yếu do HIV/AIDS hoặc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch có nguy cơ cao hơn mắc ung thư cổ tử cung.
- Hút thuốc lá: Hút thuốc làm tăng nguy cơ ung thư biểu mô tế bào vảy cổ tử cung.
- Sử dụng thuốc tránh thai lâu dài: Sử dụng nhiều thuốc tránh thai trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ ung thư biểu mô tế bào vảy cổ tử cung.
HPV là nguyên nhân chính gây ung thư biểu mô tế bào vảy cổ tử cung
Các triệu chứng thường gặp của ung thư biểu mô tế bào vảy
Dưới đây là các triệu chứng thường gặp của từng loại ung thư:
Ung thư biểu mô tế bào vảy da
- Mảng da đỏ, sần sùi, có vảy: Đây là triệu chứng phổ biến nhất, thường xuất hiện ở những vùng da tiếp xúc với ánh nắng mặt trời như mặt, tay và cánh tay.
- Nốt sần hoặc u nhỏ trên da: Nốt sần hoặc u có thể mềm hoặc cứng với màu đỏ, nâu hoặc đen.
- Loét da không lành: Loét có thể chảy máu hoặc chảy mủ và không tự lành sau vài tuần.
- Vùng da bị ung thư có thể đau hoặc ngứa.
Ung thư biểu mô tế bào vảy phổi
- Ho kéo dài: Ho có thể kéo dài hơn 2 tuần, có thể ho ra máu hoặc đờm.
- Khó thở: Khi khối u phát triển lớn, nó có thể chèn ép đường thở.
- Đau ngực: Đau ngực dữ dội và không thuyên giảm.
- Giảm cân bất thường: Người bệnh có thể bị giảm cân không rõ nguyên nhân và có dấu hiệu xanh xao.
- Mệt mỏi: Mệt mỏi là triệu chứng thường gặp của ung thư phổi.
Ung thư biểu mô tế bào vảy cổ tử cung
- Chảy máu âm đạo bất thường: Chảy máu có thể xảy ra giữa các kỳ kinh nguyệt, sau khi quan hệ tình dục hoặc sau mãn kinh.
- Khí hư bất thường: Khí hư có thể có mùi hôi, màu sắc bất thường hoặc lẫn máu.
- Đau khi quan hệ tình dục: Cảm giác đau khi quan hệ tình dục có thể xảy ra.
- Đau bụng hoặc đau lưng: Đau có thể xuất hiện khi ung thư lan rộng.
Điều trị tình trạng ung thư biểu mô tế bào vảy
Điều trị ung thư biểu mô tế bào vảy phụ thuộc vào giai đoạn của bệnh và các yếu tố khác như sức khỏe tổng thể của bệnh nhân và vị trí của ung thư. Các phương pháp điều trị bao gồm:
- Thuốc bôi: Sử dụng thuốc bôi trực tiếp lên vùng da bị ảnh hưởng để điều trị ung thư biểu mô tế bào vảy da.
- Liệu pháp điều trị toàn thân: Áp dụng thuốc hoặc phương pháp điều trị khác để tác động toàn diện đến cơ thể.
- Phẫu thuật: Thực hiện phẫu thuật để loại bỏ khối u và mô xung quanh có liên quan.
- Liệu pháp tia xạ: Sử dụng tia xạ để tiêu diệt tế bào ung thư và giảm kích thước khối u.
- Liệu pháp hóa chất: Sử dụng thuốc hóa trị để tiêu diệt hoặc làm chậm sự phát triển của tế bào ung thư.
- Liệu pháp miễn dịch: Tăng cường hệ miễn dịch của cơ thể để chống lại ung thư hiệu quả hơn.
Xạ trị có thể được chỉ định để tiêu diệt tế bào ung thư
Phòng ngừa ung thư biểu mô tế bào vảy
Ung thư biểu mô tế bào vảy có thể xảy ra ở da, phổi và cổ tử cung. Dưới đây là các biện pháp phòng ngừa cho từng loại:
Ung thư biểu mô tế bào vảy da
- Hạn chế tiếp xúc với ánh nắng mặt trời: Nên tránh nắng từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều khi tia UV mạnh nhất. Che chắn da bằng quần áo, mũ và kính râm. Sử dụng kem chống nắng và thoa lại sau 2 giờ hoặc sau khi bơi, đổ mồ hôi và tránh sử dụng giường tắm nắng.
- Khám da thường xuyên: Tự kiểm tra da thường xuyên và đi khám bác sĩ da liễu nếu có bất kỳ thay đổi bất thường nào.
Ung thư biểu mô tế bào vảy ở phổi
- Bỏ hút thuốc lá: Hút thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi bao gồm cả ung thư biểu mô tế bào vảy.
- Tránh tiếp xúc với khói bụi và hóa chất độc hại: Hạn chế tiếp xúc với khói bụi từ môi trường hoặc nơi làm việc. Sử dụng biện pháp bảo hộ khi tiếp xúc với hóa chất độc hại.
- Chế độ ăn uống lành mạnh: Ăn nhiều rau củ quả, hạn chế thịt đỏ và thịt chế biến sẵn.
- Tập thể dục thường xuyên: Tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày để tăng cường sức khỏe và giảm nguy cơ ung thư.
Ung thư biểu mô tế bào vảy ở cổ tử cung
- Tiêm vắc xin HPV: Tiêm vắc xin phòng ngừa ung thư cổ tử cung.
- Khám phụ khoa định kỳ: Thực hiện các xét nghiệm và kiểm tra phụ khoa theo lịch hẹn.
- Quan hệ tình dục an toàn: Giảm nguy cơ lây nhiễm HPV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục bằng cách sử dụng biện pháp bảo vệ.
Các biện pháp phòng ngừa chung
- Chế độ ăn uống lành mạnh: Ăn nhiều rau củ quả, hạn chế thịt đỏ và thịt chế biến sẵn.
- Tập thể dục thường xuyên: Tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày để tăng cường sức khỏe và giảm nguy cơ ung thư.
Câu hỏi thường gặp
Ung thư biểu mô tế bào vảy có thể phát triển ở đâu?
Ung thư biểu mô tế bào vảy có thể phát triển ở da, đầu, cổ, phổi, cổ tử cung và các cơ quan sinh dục khác.
Nguyên nhân chính gây ung thư biểu mô tế bào vảy da là gì?
Nguyên nhân chính gây ung thư biểu mô tế bào vảy da là tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, suy giảm hệ miễn dịch, tiếp xúc với hóa chất và yếu tố di truyền.
Làm sao để phòng ngừa ung thư biểu mô tế bào vảy da?
Để phòng ngừa ung thư biểu mô tế bào vảy da, bạn nên hạn chế tiếp xúc với ánh nắng mặt trời và khám da thường xuyên.
Ung thư biểu mô tế bào vảy phổi gây ra những triệu chứng gì?
Ung thư biểu mô tế bào vảy phổi gây ra triệu chứng như ho kéo dài, khó thở, đau ngực và giảm cân bất thường.
Làm thế nào để phòng ngừa ung thư biểu mô tế bào vảy cổ tử cung?
Để phòng ngừa ung thư biểu mô tế bào vảy cổ tử cung, bạn nên tiêm vắc xin HPV, khám phụ khoa định kỳ và quan hệ tình dục an toàn.
Nguồn: Tổng hợp